Obornik w ogrodzie. Jak wybrać nawóz naturalny dla warzyw?

Obornik to wartościowy nawóz naturalny, z pomocą którego doskonale użyźnisz glebę pod uprawy. Jak go wybrać i prawidłowo stosować?

Obornik powstaje wskutek połączenia masy organicznej (zwierzęcych odchodów i roślinnych resztek) ze ściółką. Rozłożony równomiernie na całej powierzchni ogródka warzywnego, przekształca się w próchnicę, która intensywnie użyźnia podłoże. Wraz z obornikiem do głębszych warstw gleby wprowadzane są liczne: makroelementy (azot, fosfor, potas, wapń, magnez), mikroelementy (bor, żelazo, cynk, miedź i mangan), czy mikroorganizmy odpowiedzialne za regenerację i prawidłowy rozwój mikroflory. 

Odpowiednio dobrany i stosowany we właściwych dawkach obornik nadaje się do każdego rodzaju gleby; ciężka i mokra staje się przepuszczalna, natomiast piaszczysta magazynuje wodę. Co więcej, przeznaczony jest do każdego rodzaju roślin – krzewów i drzew (ozdobnych, owocowych), warzyw, a nawet trawników.

Rodzaje obornika

Skład chemiczny obornika jest różny w zależności przede wszystkim od rodzaju, wieku, sposobu żywienia zwierząt, od których pochodzi. Ważna jest również jakość ściółki.

•    obornik bydlęcy

Polecany jest na ziemie piaszczyste – szybko nagrzewające się, o wysokiej przepuszczalności. Wzbogacone nawozem, zatrzymują dostarczane z nim mikro- i makroelementy oraz wodę. W porównaniu do trzody chlewnej obornik bydlęcy charakteryzuje się mniejszym stężeniem pierwiastków; ma odczyn zasadowy (pH 7,5 pH), dlatego dodatkowo odkwasza glebę. Nawóz bydlęcy korzystnie wpływa na uprawę: jarmużu, szparagów, kalarepy, kapusty. Możesz stosować go również do nawożenia gleby pod rośliny ozdobne oraz trawnika.

•    obornik świński

Podobnie jak bydlęcy, najlepsze efekty przynosi, wykorzystywany na glebach piaszczystych. Obornik świński bogaty w azot, fosfor i potas wzmacnia strukturę podłoża – wiąże cząsteczki wody i wraz z minerałami magazynuje je w warstwie korzeniowej. Nawóz świński korzystnie wpływa na uprawę: buraków, szpinaku, cebuli, kapusty, kalafiora.

•    obornik koński

Doskonale sprawdza się na glebach ciężkich – gliniastych, mokrych. Także uprawianej w inspektach, szklarniach, czy tunelach, co jest zasługą dużej zawartości azotu. Obornik koński nazywany jest nawozem gorącym, ponieważ szybko nagrzewa ziemię. W rezultacie spulchnia i dotlenia ją, dzięki czemu woda, tlen oraz składniki pokarmowe niezbędne roślinom do prawidłowego wzrostu swobodnie przedostają się do sfery korzeniowej. Nawóz koński korzystnie wypływa na uprawę: buraków, ziemniaków, grochu, pora, marchwi. Możesz stosować go również w rozsadach.

•    obornik kurzy

Nie nadaje się do stosowania bezpośrednio na glebę! Wykorzystuj go jako dodatek do innego nawozu lub umieść w pryzmie w taki sposób, by podczas kompostowania uzupełniał składniki odżywcze materiału kompostowego. Obornik kurzy to najbardziej skoncentrowany nawóz naturalny – w porównaniu do wyżej wymienionych, zawiera ponad 3 razy więcej azotu głównie w postaci kwasu moczowego, który rozkłada się do amoniaku. Ponadto bogaty jest w bor i molibden. Ze względu na odczyn zasadowy (pH 7,5) skutecznie odkwasza glebę. Używając nierozcieńczonego obornika kurzego możesz w konsekwencji doprowadzić do zasolenia podłoża. Stąd warto rozpuścić go w wodzie w proporcji 1:1. Nawóz kurzy korzystnie wypływa na uprawę warzyw o dużych wymaganiach i długim okresie wegetacji: ziemniaków, pomidorów, kukurydzy.

Jak stosować nawóz w postaci obornika?

Pamiętaj, że świeży obornik wydziela toksyczny amoniak. Bakterie, które rozkładają obornik na substancje przyswajalne dla roślin uprawnych, potrzebują do rozwoju dużej dawki azotu. Będą więc rywalizować o niego z warzywami posadzonymi na grządkach. W rezultacie nawóz, choć użyty w celu użyźnienia podłoża, w rzeczywistości doprowadzi do pogorszenia warunków glebowych i nieodwracalnego uszkodzenia plonów. By tego uniknąć, stosuj wyłącznie nawóz przekompostowany.

Przekompostowany obornik taki jak Naturalny Obornik Bydlęcy Tarnawka, przeznaczony jest do przydomowego warzywniaka oraz ogrodu warzywno-owocowego. Pozbawiony amoniaku i mikroorganizmów szkodliwych dla roślin ze względu na konkurowanie o cenny azot, doskonale spełnia swoje zadanie: poprawia strukturę gleby i przyczynia się do powstawania próchnicy zapewniającej dogodne warunki wzrostu upraw, a także utrzymując warzywa w doskonałej kondycji niezależnie od warunków. Dodatkowo:

•    zwiększa stężenie naturalnego fosforu niezbędnego roślinom ozdobnym i uprawnym do rozwoju,
•    zapobiega gromadzeniu się w głębszych warstwach gleby szkodliwych związków azotu,
•    eliminuje ryzyko pojawienia się pasożytów chorobotwórczych,
•    przyśpiesza rozkład masy organicznej.

Kiedy stosować nawóz naturalny – obornik?

Zgodnie z obowiązującym prawem — ustawa z dnia 7 lipca 2007 roku o nawozach i nawożeniu1  — nawozy naturalne możesz z powodzeniem używać od 1 marca do 30 listopada. Najlepsze rezultaty osiągniesz, stosując obornik końcem roku, tj. jesienią. Wówczas składniki odżywcze mają wystarczająco dużo czasu, by rozłożyć się na substancje łatwo przyswajalne, których rośliny będą potrzebować w okresie wegetacyjnym. 

PAMIĘTAJ! Wyjątkiem od reguły jest gleba lekka. Nie warto nawozić jej jesienią, ponieważ deszcz i woda gruntowa wypłuczą łatwo rozpuszczalne substancje. Nie wchłoną się więc w głąb podłoża, przez co zabieg użyźnienia go nie przyniesie spodziewanych rezultatów.
Niemniej jednak w zależności od rodzaju i gatunku warzyw, jakie planujesz uprawiać, terminy stosowania obornika będą nieco odmienne:

•    w pierwszym roku po oborniku, posadź: ogórki, paprykę, pomidory, por, kapustę, kalafior, brokuły,
•    w drugim roku posadź: groch, fasolę, czosnek, marchew, rzodkiewkę i seler,
•    w trzecim roku posadź:  bób, fasolę, groch, marchew, pietruszkę, roszponkę.

PAMIĘTAJ! Przekompostowany obornik nie jest zalecany w przypadku roślin o niskim zapotrzebowaniu na azot, np. strączkowym. Dodatkowa dawka pierwiastka pochodząca z obornika mogłaby im zaszkodzić – doprowadzić do nadmiernego przyrostu masy zielonej kosztem nasion.

Obornik to niedrogi, a bardzo skuteczny nawóz naturalny. Odpowiednio dobrany w zależności od wymagań wybranych do uprawy warzyw i prawidłowo stosowany skutecznie regeneruje nawet najbardziej zniszczoną po zimie glebę. Tym samym intensywnie przygotowuje przydomowy ogródek warzywny na nowy sezon upraw.


[1] Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 czerwca 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o nawozach i nawożeniu, http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001259, 07.05.2019r.