Jak i czym zwalczać kleszcze w ogrodzie?

Naucz się chronić skórę przed ugryzieniem niepozornego ale groźnego pajęczaka i poznaj skuteczne sposoby na pozbycie się go z własnego ogrodu.

Kleszczy obawiamy się przede wszystkim podczas spaceru po lesie. W rzeczywistości zagrażają wszędzie, gdzie mamy kontakt z roślinnością, także w przydomowym ogrodzie. Rabaty pełne kwiatów i gęste krzewy to idealne schronienie dla pajęczaków, których ukąszenie grozi infekcją, a nawet ciężką chorobą. W przypadku kleszcza: boreliozą, w skrajnych przypadkach wirusowym zapaleniem opon mózgowych. Chcąc bezpiecznie wypoczywać i bawić się w ogrodzie, warto zapoznać się z podstawową profilaktyką ochrony przed kleszczami.

Skąd kleszcze w ogrodzie?

Kleszcze należą do rodziny pajęczaków. Na świecie znanych jest aż 850 gatunków, w Polsce występuje ich około 20. Najczęściej spotykane to: kleszcz pospolity, kleszcz łąkowy oraz obrzeżki gołębie. Larwy pasożytują na gryzoniach, nimfy i osobniki dorosłe – na dużych gatunkach ssaków: człowieku, zwierzętach (psach, kotach, koniach). 

Największe skupiska kleszczy występują na terenach wilgotnych, głównie w lasach liściastych i mieszanych, gdzie dominującym gatunkiem zieleni jest paproć. Nie brakuje ich również w przydomowych ogrodach. Kleszcze bytują na roślinach, wspinając się po łodydze na wysokość ok. 1,5 m; wbrew pozorom nie potrafią skakać, więc jest małym prawdopodobieństwem, że spadną z drzewa. Posiadają natomiast, umiejscowiony w pierwszej parze odnóży, aparat Hallera. Zawarte w nim chemoreceptory pozwalają pajęczakom na rozpoznanie ludzi i zwierząt po temperaturze ciała oraz zapachu. Kleszcz wkłuwa się w skórę i uwalnia antykoagulant – przeciwciało rozrzedzające krew - a następnie aplikuje substancję znieczulającą. To dlatego o ukąszeniu dowiadujemy  się, dopiero kiedy jesteśmy w stanie gołym okiem dostrzec kleszcza na skórze.

Największa aktywność kleszczy przypada na wiosnę (przełom kwietnia i maja) oraz jesień (od końca sierpnia do początku października). Gorące i suche lato nie sprzyja pasożytom, które trzymają się blisko wilgotniej gleby. Co nie znaczy, że stają się niegroźne!

Ochrona przed kleszczami    

Trudno zrezygnować z aktywności na świeżym powietrzu wyłącznie ze względu na potencjalną obecność kleszczy. Szykując się na spacer lub wycieczkę rowerową po lesie, pamiętaj o odpowiednim ubiorze: butach zakrywających kostki, skarpetkach wywiniętych na zewnątrz, jasnej odzieży – spodniach i bluzce czy swetrze – przylegających do ciała. W ten sposób wstępnie zabezpieczysz się przed atakiem insektów. Dla pełnego bezpieczeństwa stosuj repelenty. To specjalistyczne preparaty pasożytobójcze, w których składzie obecne są: dietylotoluamid (DEET) w pełni bezpieczny dla skóry oraz permetryna przeznaczona wyłącznie do stosowania na ubranie. 

Jednym z nich jest Bros spray na komary i kleszcze, który do 5h chroni skórę przed owadami. Jest bardzo łatwy w użyciu; nogi i ramiona spryskaj aerozolem z bezpiecznej odległości, tj. ok. 15 cm. Natomiast na szyję i twarz nałóż preparat, uprzednio rozsmarowując go na dłoniach. Jeśli jednak nie przepadasz za preparatami w sprayu, możesz sięgnąć po żel. Na przykład Bros żel na komary i kleszcze o lekkiej i nietłustej konsystencji oraz delikatnym zapachu, skutecznie – na 8h – odstrasza wszelkie insekty. Wchłania się bardzo szybko, nie pozostawia na skórze uczucia lepkości i nie plami ubrań.

Skuteczne sposoby na kleszcze w ogrodzie 

W przypadku pojawienia się kleszczy w ogrodzie, warto wykorzystać chemiczne środki eliminujące pasożyty w formie oprysku. Pamiętaj jednak, by  stosować go zgodnie z instrukcją producenta. W przeciwnym razie może nieodwracalnie uszkodzić rośliny ozdobne, a co gorsza – uprawiane warzywa, czy owoce. 
Jeśli nie masz innego wyjścia, jak wykonać oprysk przeciw kleszczom w ogrodzie, postaw na preparat skuteczny w działaniu oraz bezpieczny w użyciu. Taki jak między innymi Bros Bagosel 100EC, który nadaje się zarówno do oprysku otwartej przestrzeni, jak i zamkniętych pomieszczeń, np. altanek ogrodowych.  Identyczne działanie wykazuje także Fendona 6SC – środek przeciw owadom (kleszczom, komarom, muchom, pająkom, karaluchom, pluskwom). Oba preparaty należy rozpuścić w wodzie, a następnie rozpylić miejscowo i poczekać aż charakterystyczna mgła zupełnie opadnie. 


Wbrew pozorom nie musisz jechać na spacer do lasu, by zostać ugryzionym przez kleszcza. Pajęczak może zamieszkiwać Twój ogród i zaatakować w trakcie codziennego wypoczynku. By wyeliminować ryzyko i uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych, stosuj preparaty przeciwko owadom przeznaczone do stosowania zarówno na odzież, jak i bezpośrednio na skórę, a w razie konieczności – wykonaj oprysk roślin chemicznymi środkami pasożytobójczymi. Pamiętaj — przezorny, zawsze ubezpieczony!